GESCHIEDENIS

1850

Aan de lage noordzijde van Leutingewolde was er veel last van natte landen. In 1855 werd er een watermolen geplaatst en in 1863 werd de Polder van Leutingewolde, Foxwolde en Sandebuur opgericht. Hierdoor nam de opbrengst van deze landerijen toe, de streek stond rond die tijd ook bekend als de hooischuur van Drenthe.

Bewoning

De bewoning concentreerde zich eerst rond het noordelijke deel van de ring. Pas na 1850 en voornamelijk bij de opkomst van de industrie werden ook de Turfweg en de Leutingewolderweg (meer) bewoond.

1869

In dat jaar vond een markescheiding (verdeling van land) binnen Leutingewolde. De landerijen waren daarvoor alle opgemeten door het Kadaster en zaakwaarnemers en de verdeling (in lusten en lasten) was door de eigenaren goedgekeurd, zie foto hiernaast.

1890

Vlak na 1890 werd de Rodervaart aangelegd (1892). Hierdoor ontstond aan de oostzijde van Leutingewolde een scheiding: de bijbehorende gebieden, zoals Bolmert en Goltboren, liepen voorheen door tot in (het gebied rond) Foxwolde, dat geldt ook voor wegen (het het Oosteinde) en de wateren (Gouwes).
Nabij de brug in de Haarveense weg lag een zwaaikom voor schepen, hierdoor ontstond ook hier bedrijvigheid.

Ook werd de Coöperative Melkfabriek Roden-Zevenhuizen in 1893 aan het einde van de Leutingewolderweg aan de Rodervaart gerealiseerd. Deze werd hier gepland vanwege het beschikbare kanaalwater wat nodig was voor de koeling.
Medeondertekenaars van de oprichtingsakte in Leutingewolde waren Jan Aukema Jr (mede voor zijn vader), Pieter Venema en Berend Heuker.
(Bron R47)



Hierdoor en door de ontginningen worden er langs de Turfweg, Ring en Leutingewolderweg meerdere kleine woningen gebouwd, waarbij de bewoners niet altijd meer zoals voorheen werkzaam zijn als landbouwer of landarbeider, maar ook als fabrieksarbieder of schipper.

Ontginningen

Er was eind 19e eeuw nog veel on-ontgonnen gebied, veelal veenachtige grond en heide. Veel niet-landbouwers pachtten delen van deze stukken grond en onderhielden hun eigen stukje landbouwgrond voor eigen gebruik, langzamerhand werden de gebieden zo ontgonnen (zie andere pagina).

De Harreveense Stukken

Ofwel Haarvenen: dit gebied strekte zich uit ten zuiden van het Oosteinde (dit was toen een zandpad dat naar Foxwolde liep) naar De Groeve bij Foxwolde tot en met de weg Roden-Peize. De Haarveense weg richting Foxwolde / Peize liep er dwars doorheen.
Tegen 1900 eeuw was een groot deel ontgonnen en was er vanaf het Oosteinde was er al veel land bijgewonnen. Pas in 1939 was het deel aan de Leutingewoldse kant van de Rodervaart geheel ontgonnen.

Het deel zuidwestelijk vanaf het Westeinde was het noord-oostelijke deel van het grotere Roderveld (nu Nieuw Roden). Dit gebied was in 1926 geheel ontgonnen.

1869: Akte Markescheiding

1892: Begin van oprichting melkfabriek


Begin 1900: Leven op de melkfabriek
(Bron R47).

Leutingewolde begin 1900 (Bron R01).


Ontginningen in de haarvenen (1925 - 1926).
Bron R11